Er is maar ‘iets meer’ schade dan u denkt, suffe burger.

 

Udo Kock (D66), econoom, voert tegenwoordig bij gebrek aan biologen de ecologie aan in de Amsterdamse Waterleidingduinen.
Udo Kock (D66), economisch rekenmeester, voert tegenwoordig, kennelijk door gebrek aan biologen, het natuurbeheer en de  ecologie aan in de Amsterdamse Waterleidingduinen.

 

Hoelang nog duurt de misleidende informatie om de kap van honderden bomen in een natuurbos te verdoezelen ?

Naar aanleiding van klachten over het omzagen van een reeks dode bomen in het Bos van Oase in de Amsterdamse Waterleidingduinen en de vragen die rezen in de raadscommissie Financiën, verscheen d.d. 26 maart een brief van wethouder Kock.
Ondergetekende ontving voorts een antwoord van hoofd natuurbeheer van de Amsterdamse Waterleidingduinen, de heer Ed Cousin uit Vogelenzang. Op beide brieven is stevige kritiek mogelijk die ik de lezer niet wil onthouden.

De wethouder schrijft:
‘’Aan uitheemse houtsoorten zoals Amerikaanse vogelkers (prunus ook wel bospest genaamd) zijn relatief weinig organismen gebonden.’’.

Het boek ‘Amerikaanse vogelkers’ (1) noemt 92 soorten geleedpotigen die als afbraakorganismen op de uitheemse prunus dienst doen; dit betreft vermoedelijk niet-soort specifieke organismen. De verterende Amerikaanse vogelkers bindt o.a. 59 keversoorten,de eik liefst 490 soorten, en de Gewone esdoorn 151 niet-soort specifieke kevers. Dat laatste getal komt aardig in de buurt van de 92 soorten van de Am. vogelkers: (Bosecologie en bosbeheer (2), blz. 432).

Enige relativering van de aan dood hout gebonden geleedpotigen is dus weliswaar op zijn plaats, maar dat neemt niet weg dat er in onze bossen nog zó weinig dood houtmassa te vinden is, dat elke dode stam die gered wordt mooi is meegenomen. Terecht twittert @beheerAWD op 29 november jl. dan ook: ‘’uiteraard streven wij naar veel staand dood hout’’. Maar houden zij zich eraan?

Naast insecten is dood hout ook van groot belang voor zwammen. “De meeste houtpaddenstoelen leven van dood hout (saprofyten).’’
(2, blz. 429).

Het boek ‘Amerikaanse vogelkers’ toont een foto van een dode Amerikaanse prunusstam met spechtengat. Vogels zoeken op staand dood hout zowel nestgelegenheid als voedsel. Dat dergelijke bomen door de beheerder deze winter bij honderden tegelijk werden omgezaagd, is daarom godgeklaagd.

Door toevallige coalitievorming is een financiële rekenmeester, Udo Kock, tevens de politieke bovenmeester van het natuurbeheer geworden. Zo zit dat in Nederland. De wethouder schrijft:

‘’De woekerende prunus wordt ook bestreden om de oorspronkelijke duinbegroeiing te herstellen. Waternet streeft er bij de bestrijding van prunus naar de bodem te verschralen door de prunusbomen na het vellen te verwijderen en daarmee tevens de kans op terugkeer van de prunus te verminderen.’’

Dit klopt helemaal waar het de restauratie van de duingraslanden betreft. Die zijn gebaat bij een meer schrale bodem. Maar wethouder, om u bij de les te houden: het ging over het duinbos, en nergens anders over!

De ring is even boven het zaagvlak zichtbaar. Dit omkappen van een spechtenboom is gewoon onzorgvuldig bosbeheer. De wethouder zegt echter: 'we beheren zorgvuldig'
De ring is even boven het zaagvlak zichtbaar. Dit omkappen van een spechtenboom is gewoon onzorgvuldig bosbeheer. De wethouder zegt echter: ‘we beheren zorgvuldig’

Over niet geringe oppervlakten bos worden in de AWD levende bomen geveld en uit het bos gesleept. Waarschijnlijk verdwijnen die in de kachel van de medewerkers of de vrijwilligers. Door het verwijderen van die stammen onttrek je de noodzakelijke voedingstoffen aan het bos. In het leerboek ‘Bosecologie en bosbeheer’ staat:

‘’De oogst van hout zorgt eveneens voor het verwijderen van nutriënten uit het ecosysteem.’’ […] Maar op zure, nutriëntenarme bodems kan bodemverzuring worden versneld door het wegnemen van een groot deel van de door de vegetatie opgenomen basische kationen.’’ (2, blz. 414).

De bodem van het Bos van Oase is tenminste oppervlakkig verzuurd, zoals dat op zandgronden vaak het geval is. Die bomen hadden het bos niet uit gemogen! Ze hadden trouwens geringd dienen te worden teneinde over meer staand dood hout te beschikken. Derhalve dubbel gemiste kans. Eens te meer blijkt dat de wethouder ecologisch niet alles op een rijtje heeft staan. Het is dan ook een ramp dat het beheer van een Natura 2000-gebied door onvoldoende vakkennis wordt begeleid. Het natuurbeheer valt zeer ten onrechte in handen van een econoom en niet van een ecoloog, waar dat van nature toch zo thuishoort.

Kock schrijft: ‘’Daar waar vallend dood hout risico’s voor de bezoekers kan opleveren wordt dood hout verwijderd.’’

Commentaar: Er lopen vele (drukke) wandelpaden door de AW-duinbossen, waardoor een substantieel deel zich momenteel niet op geheel natuurlijke wijze kan ontwikkelen en waarmee niet wordt voldaan aan het behalen van de wettelijk vereiste ‘gunstige staat van instandhouding’.

Daar komt nu bij: een staande dode boom zal eens omvallen, die heeft de kans in de richting van het wandelpad om te vallen. Laten we zeggen bomen die tot 15 meter in het bos staan. Mogelijk resteert 60 procent van het AWD-bos dat zich op natuurlijke mag ontwikkelen indien de beheerder veiligheidshalve besluit in deze strook alle dode bomen te vellen.  Dan wordt weer niet voldaan aan de status van wettelijk beschermd natuurmonument, waarvan de aanwijzing uit 1996 vigerend is.

Logisch is, om bij storm de bossen af te sluiten voor het publiek. Overigens zou je de paden tijdelijk moeten afsluiten als er teveel dode bomen langs komen te staan. Het betreffende bosdeel is dan qua rust wat groter, en dat is voor de natuur in haar geheel alleen maar goed.
Voor de rest der gevallen tekent het publiek maar zijn eigen doodvonnis, een natuurreservaat is er niet om de recreërende mensheid van de ondergang te redden. De kans echter dat een boomstam die wel 15 jaar overeind staat net omvalt op het moment dat je erlangs loopt is 5 seconden op 15 jaar. Je wint in dit geval, heb ik berekend wethouder, eerder 15 miljoen in de Staatsloterij.

De brief van de wethouder vindt u hier: http://zoeken.amsterdam.raadsinformatie.nl/cgi-bin/showdoc.cgi/action=view/id=234398/type=pdf/Brief_wethouder_Kock_d.d._26_maart_2015.pdf

De brief d.d. 18 maart die de heer Cousin mij stuurde bevestigt de grote rol die staand en liggend dood hout in het bosecosysteem vervult. Maar hij stapt deerlijk mis waar hij beweert:

‘’Bij de werkzaamheden rondom de Oranjekom zijn iets meer bomen weggehaald dan eigenlijk de bedoeling was maar daarmee is geen sprake van gewijzigde inzichten m.b.t. de waarde van dood hout.’’

Herhaalde bezoeken in het bos geven elke keer opnieuw het beeld te zien van honderden omgezaagde, enige jaren geleden geringde en afgestorven prunusbomen. Minachting voor de specht en minachting voor de waarheid. ‘Iets meer’? Dat is ver bezijden de waarheid, mijnheer Cousin.

De heer Ed Cousin, sinds jaar en dag hopfd natuurbeheer van de AWD
De heer Ed Cousin, hier in zijn jongere jaren, sinds jaar en dag hoofd natuurbeheer van de AWD

Ik geloof niet in een ongeluk. In het Haarlems Dagblad van 11 maart 2011 sprak de heer Immerzeel, collega-beheerder,  zijn weerzin uit over de vele geringde bomen. En sommige bomen waren blauw gemarkeerd. Waarom was dat? Hoe wil men dit verklaren?
De onverkwikkelijke natuuraffaire bracht tot op heden niet aan het licht a. wié de bomen heeft omgezaagd en b. wié daartoe de opdracht gaf.
Wellicht is er een raadslid bereid om opheldering te verschaffen, door even door te vragen? We dringen  hier sterk op aan, immers zolang het niet verrot is moet het onderste hout boven komen drijven.

Tot slot. Wist Amsterdam ervan dat boswachter Heeremans dwars door dit relatief nóg grootste en meest stille duinbos van de AWD een privépad naar zijn woning heeft aangelegd? Alle takken en boomstammen zijn opzij geschoven. Bewaar toch de stilte in dit vrij unieke bos! Geef geen gelegenheid tot recreatiedrukte, zo gevaarlijk dichtbij de ingang!

Opperboswachter Kock en subaltern hoofdboswachter de heer Cousin overtraden de Beheervisie AWD 2011-2022. In de visie staat niets vermeld over het openen van een nieuw bospad. De bossen elders in het duingebied zijn al vergeven van de paden, de natuur begint zo steeds meer te lijken op het Vondelpark.

God, geef de duinen een beheerder die behoedzaam met de natuur omspringt. Raad, zet die mannetjes die knoeien eens op hun plaats.

voor Stichting Herstel Inheems Duin,
K. Piël

Literatuur:
(1) Amerikaanse vogelkers -van bospest tot bosboom. Door Bart Nyssen et al. Zeist, 1013, 160 blz.
(2) Bosecologie en bosbeheer. Door Jan den Ouden, Bart Muys, Frits Mohren en Kris Verheyen (red.), Den Haag/Leuven, 2e druk 2011, 674 blz.
(3) Bosbeheer en biodiversiteit –natuurbehoud, biodiversiteit als beheerdoel, praktisch bosbeheer. Door Patrick Jansen en Mark van Benthem, Utrecht 2008, 214 blz.

Eerdere delen in deze vervolgserie van ‘t dode bomenbos zijn te vinden in  ‘berichten’ van 7 februari , 12 februari, 5 maart en 5 april.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>